De DUST-tentoonstelling: Hoop en dromen van gemeenschappen in transitie naar meer duurzaamheid.

In de laatste maanden van 2025 presenteerde DUST de visuele resultaten van haar Regional Futures Research Labs (RFLL's) in verschillende openbare tentoonstellingsruimtes in heel Europa. De reizende tentoonstelling toonde de bevindingen van de RFLL's en creëerde raakvlakken tussen gezamenlijk ontwikkelde toekomstprojecten en de bredere terreinen van beleidsontwikkeling, onderzoek en onderwijs voor duurzame verandering.

Van RFLL-besprekingen tot tentoonstellingsformats

De tentoonstelling bouwt direct voort op het werk dat is verricht in de regio's Norrbotten (Zweden), Stara Zagora (Bulgarije), Katowice (Polen) en Lausitz (Duitsland), die bekend zijn met DUST. Zoals lezers die bekend zijn met DUST weten, ondergaan deze regio's een ingrijpende structurele verandering doordat energie-intensieve industrieën zoals de kolenmijnbouw geleidelijk worden afgebouwd in het kader van Europees en nationaal transformatiebeleid. De programma's Transformation Research and Development (RFLL) hebben ruimtes gecreëerd waar burgers – mijnwerkers en hun families, plattelandsgemeenschappen, jongeren en anderen – kunnen reflecteren op wat deze transities betekenen voor hun thuisland, hun identiteit en hun toekomst.

De tentoonstelling presenteert deze discussies in vier drieluiken, vergezeld van standpunten van burgers. De tentoonstelling stelt de kennis van de gemeenschap centraal en laat zien hoe de verwachte toekomst aansluit bij – of juist in tegenspraak is met – de verwachte effecten van beleid voor duurzame transformatie. In plaats van “oplossingen” aan te reiken, reflecteert de tentoonstelling kritisch op het pluralisme, de spanningen en de onzekerheden die kenmerkend zijn voor rechtvaardige transformatieprocessen in de praktijk.

Democratisering van transities door middel van transparantie

Een centraal aandachtspunt van DUST is het democratische karakter van transities naar meer duurzaamheid, met name in contexten waar het vertrouwen in instellingen laag is of gemeenschappen zich buitengesloten voelen van formele beleidsvorming. De RFLL-tentoonstelling pakt deze uitdaging aan door de resultaten van maatschappelijke debatten in de publieke sfeer te brengen. Daarmee positioneert de tentoonstelling perspectieven vanuit de gemeenschap niet als anekdotisch bewijs, maar als legitieme bijdragen aan regionale en Europese debatten over transformatiepaden.

De tentoongestelde materialen tonen gezamenlijk aan dat gemeenschappen in staat zijn om complexe toekomstscenario's het hoofd te bieden en lokale belangen op grote schaal te verwoorden – een bevinding die sterk aansluit bij de bredere onderzoeksagenda van DUST.

Bezoek aan de tentoonstelling en de locaties van de gastheren

De RFLL-tentoonstelling vond plaats op verschillende locaties, die elk een ander publiek aanspraken – van politici en professionals tot studenten en het grote publiek:

• EU-week van steden en regio's , Brussel, 13-15 oktober

• Regionale bibliotheek Stara Zagora , Bulgarije , 13 oktober - 20 november

• Silezisch Forum voor een Rechtvaardige Transitie , Silezisch Museum, Katowice

• Nationale Raad KADRA , Mysłowice november (TBC)

• TU Delft Aula , Entreehal , 3-12 december

• Faculteit Architectuur en Civiele Techniek , Oranjezaal, TU Delft , 12 december – 16 januari

  
  

Op deze locaties verbindt de tentoonstelling lokale toekomstvisies met de institutionele contexten waarin beslissingen worden genomen voor de overgang naar meer duurzaamheid.