De vierde RFLL van Norrbotten: tijd voor beleidsaanbevelingen

Tijdens het vierde en laatste Regional Future Literacy Lab (RFLL) in Norrbotten onderzochten deelnemers de meest gesteunde en controversiële beleidsvoorstellen uit de regio met betrekking tot gezondheidszorg, openbaar vervoer en lokale voedselproductie. Deze voorstellen waren ontwikkeld in eerdere workshops en getest via het Pol.is- platform.

Op basis van deze inzichten werkten deelnemers – van plattelandsnetwerken tot politici – samen om de publieke opinie te vertalen naar praktische beleidsaanbevelingen. Hun discussies lieten zowel optimisme als obstakels voor plattelandsontwikkeling zien, vooral in het tijdperk van de groene industriële transitie in Norrbotten. Zie hieronder voor meer informatie!

gezondheidszorg

De enorme afstanden, de lage bevolkingsdichtheid en de vergrijzing van Norrbotten maken de gezondheidszorg tot een constante uitdaging. Hoewel sommige gezondheidscentra succesvol zijn uitgebreid, blijven gemeenschappen in andere achter. Wijkverpleegkundigen zijn essentieel om de zorgkloof te dichten, maar het tekort aan geschoolde arbeidskrachten blijft bestaan. Digitale gezondheidstools helpen, maar zijn niet voor iedereen toegankelijk, en mobiele units lijken veelbelovend om patiënten in afgelegen gebieden te bereiken. Betere communicatie, lokale servicepunten en betrokkenheid van de gemeenschap kunnen de zorg zichtbaarder en relevanter maken.

Om deze problemen aan te pakken, stelden de RFLL-deelnemers maatregelen voor die gezondheidszorg, huisvesting en infrastructuur met elkaar verbinden als onderdeel van de groene industriële transformatie van de regio. De belangrijkste aanbevelingen zijn:

• Een nationale strategie die de rol van Norrbotten in de groene transitie erkent.

• Sterkere samenwerking op lokaal, regionaal en nationaal niveau.

• Gezondheidszorg als groene infrastructuur met de nadruk op mobiliteit en toegankelijkheid van personeel.

• Duurzame huisvesting voor nieuwe medewerkers en ondernemers.

• Overeenkomsten met de industrie over investeringen in lokale sociale voorzieningen en diensten.

• Aangepaste lokale oplossingen voor uiteenlopende gemeentelijke behoeften.

• Leer van andere afgelegen gebieden en pas de beste werkwijzen toe.

• Een positief regionaal verhaal om bewoners en investeringen aan te trekken.

• Verhoogde cofinanciering door de overheid voor cruciale projecten.

Openbaar vervoer

Het openbaar vervoer in Norrbotten heeft zich sinds de jaren zestig nauwelijks ontwikkeld en worstelt om een uitgestrekte, dunbevolkte regio met lage belastinginkomsten te bedienen. Onregelmatige dienstregelingen, vaak specifiek voor schoolkinderen, onregelmatige avonddiensten, een culturele band met de auto, vertragingen in de winter en de noodzaak om naar de bushalte te rijden beperken het gebruik. Bussen rijden vaak halfleeg en investeringen in elektrische wagenparken worden belemmerd door hoge kosten en tekortkomingen in de infrastructuur.

De deelnemers waren het er echter over eens dat dit essentieel was – voor mensen zonder auto, voor het toerisme, om nieuwe bewoners aan te trekken en voor de balans tussen werk en privé. De belangrijkste aanbevelingen waren:

• Verhoog de frequentie en dekking , vooral in de vroege ochtend, late avond en in het weekend, door schoolbussen buiten schooltijden te laten rijden.

• Het ter beschikking stellen van meer nationale middelen om diensten te onderhouden en uit te breiden.

• Probeer betaalbare jaarabonnementen aan te bieden om regelmatig gebruik te stimuleren.

• Integreer het ticketsysteem in bussen en treinen voor een soepele reis.

• Bied incentives aan , zoals kortingen en speciale aanbiedingen met betrekking tot evenementen.

• Duurzaamheid verankeren door prioriteit te geven aan hernieuwbare energie voor wagenparken.

• Versterking van de regionaal-gemeentelijke samenwerking op het gebied van planning en financiering.

• Maak een langetermijnplan en pas het aan op de behoeften en feedback van de community.

• Het uitbreiden van routes tussen plattelandsgebieden en steden om de toegang tot banen, diensten en vrijetijdsactiviteiten te verbeteren.

Lokale voedselproductie en plattelandsontwikkeling

Gezien de geopolitieke risico's en kwetsbare toeleveringsketens is voedselzekerheid een cruciaal probleem. De lokale voedselproductie in Norrbotten kampt met hoge kosten, lage subsidies en concurrentie van goedkope importproducten. Dit leidt tot de sluiting van veel kleine boerderijen, terwijl de regio in 70% van haar voedselbehoefte zou kunnen voorzien. Overheidsaanbestedingen bevoordelen grote leveranciers, waardoor de toegang van kleine producenten tot instellingen wordt beperkt. Jongeren verlaten de landbouw door een gebrek aan steun en Noord-Zweden voelt zich politiek gemarginaliseerd, omdat beslissingen in het zuiden worden genomen, ondanks de overvloedige hulpbronnen in het noorden.

Om deze uitdagingen aan te pakken en het voedselsysteem van de regio te versterken, werden de volgende beleidsaanbevelingen voorgesteld:

• Verhoog de subsidies voor kleine en middelgrote boeren om de lokale productie winstgevend te maken, met de nadruk op groenten, zuivelproducten, vlees en peulvruchten.

• Bevorderen van landbouwcoöperaties en regionale bevoorradingscentra om middelen te bundelen en de economische duurzaamheid te verbeteren.

• Geef prioriteit aan het gebruik van land op het platteland en herinvesteringen om ervoor te zorgen dat de winsten uit de mijnbouw- en energiesector ten goede komen aan de lokale landbouw en ontwikkeling.

• Erken voedselproductie als een nationale veiligheidskwestie en neem dit op in noodplannen.

• Investeer in lokale infrastructuur voor voedselverwerking om lokale waarde te creëren en de afhankelijkheid van Zuid-Zweden te verminderen.

• Voer eerlijke prijsmechanismen in, zoals belastingvoordelen of importtarieven, om een gelijk speelveld te creëren voor import.

• Hervorming van overheidsaanbestedingen zodat kleinere fabrikanten ook aan overheidsinstanties, zoals scholen en ziekenhuizen, kunnen verkopen.

• Promoot lokale voeding en een landelijke levensstijl om gezinnen, jongeren en nieuwkomers aan te trekken.

• Ondersteuning van de deelname van jongeren aan de landbouw door middel van training, toegang tot land en educatieve begeleiding.

• Bevorderen van kleinschalige innovatie- en stedelijke landbouwprojecten in gemeenschappen.

• Richt een geografisch gebaseerde politieke vertegenwoordiging op, zodat de behoeften van plattelands- en noordelijke regio's beter tot hun recht komen bij de nationale besluitvorming.

Aanvullende inzichten van politici en ambtenaren

Politici waarschuwen voor een groeiende "hoopmoeheid" door niet-nagekomen beloftes, wat het vertrouwen in de democratie ondermijnt. Ze pleiten ervoor om lokale kennis om te zetten in concrete maatregelen en de mobilisatie van het maatschappelijk middenveld te versterken, met name bij verkiezingen. Dit alles vereist politieke actie op verschillende niveaus:

EU-niveau

• Vergroot de flexibiliteit van fondsen zoals het Cohesiefonds en de Green Deal ter ondersteuning van door de gemeenschap geleide, kleinschalige projecten op het platteland (bijv. plattelandswoningen, multifunctionele servicecentra).

• Actieve deelname aan Europese plattelandsnetwerken en Horizon-projecten om toekomstige financieringsprioriteiten te beïnvloeden.

Nationaal niveau (Zweden)

• Hervorming van de kredietregelgeving die momenteel in het nadeel is van plattelandsgebieden.

• Invoering van verplichte plattelandseffectbeoordelingen voor belangrijke beleidsmaatregelen.

• Maak gebruik van platforms als SALAR en nationale enquêtes om deze hervormingen te bepleiten.

Regionaal niveau (Norbotten)

• Implementeer meer lokale planning van vervoer en dienstverlening, afgestemd op de daadwerkelijke behoeften van de gemeenschap.

• Coördinatie van huisvesting, vervoer en sociale diensten om plattelandsgebieden beter te ondersteunen.

• Gebruik het Regionaal Vervoersplan tot 2030 als strategische kans.

Gemeentelijk niveau:

• Ontwikkel flexibele huisvestingsmogelijkheden, inclusief huurappartementen en tijdelijke oplossingen.

• Creatie van geïntegreerde servicecentra die scholen, gezondheidszorg en ouderenzorg samenbrengen.

• Betrek bewoners al vroeg bij de planningsprocessen.

• Bevorderen van intergemeentelijke samenwerking en participatieve planning in het kader van lokale ontwikkelingsstrategieën.

Maatschappelijk middenveld, wetenschap en netwerken:

• Maak de mobilisatie van het maatschappelijk middenveld mogelijk door middel van op bewijs gebaseerde belangenbehartiging.

• Maak gebruik van hulpmiddelen zoals DUST MOOC's en gezamenlijke beleidsdocumenten om gezamenlijke verhalen te ontwikkelen en het beleidsontwikkelingsproces op alle niveaus te beïnvloeden.

Deelnemers verlieten RFLL met een duidelijk gevoel van gedeelde betrokkenheid en doelgerichtheid. Het DUST-team zal binnenkort een samenvattend rapport publiceren en de belangrijkste leerpunten verwerken in toekomstige trainingsmodules om het momentum te behouden. Lokale gemeenschapsleiders zullen praktijkverhalen en innovaties uit de praktijk blijven verzamelen en zo bijdragen aan het vormgeven van beleidsdiscussies met de stemmen van het platteland. Blijf op de hoogte via sociale media voor meer updates!