Hoe jongeren de toekomst van Lausitz vormgeven: inzichten uit RFLL-workshops 3 en 4

In 2025 kwamen jongeren uit Lausitz samen voor workshops 3 en 4 van het DUST-project "Regional Future Labs for Literacy" (RFLLs). Gedurende twee dagen onderzochten de deelnemers hoe hun regio zich duurzaam en sociaal inclusief kon ontwikkelen. Voortbouwend op de inzichten uit de eerste twee workshops, verdiepten workshops 3 en 4 de ideeën van de deelnemers en combineerden reflectie met creatieve betrokkenheid. Binnen twee dagen verkenden de jongeren uit de regio hoe de toekomst van Lausitz eruit zou kunnen zien, waarbij ze aspecten als mobiliteit, huisvesting, openbare diensten en lokale werkgelegenheid in overweging namen.

Workshop 3: Van verhalen naar kaarten

De derde workshop was gericht op participatie en creatieve samenwerking . Na een welkomstwoord en een introductie presenteerde het begeleidingsteam belangrijke stellingen over lokale professionele behoeften, huisvesting, mobiliteit en openbare diensten. De deelnemers verkenden deze stellingen met behulp van de 'gevouwen verhaal'-methode , waarbij ze abstracte ideeën verbonden met hun eigen ervaringen, observaties en verwachtingen voor de toekomst.

De deelnemers visualiseerden en brachten de verbanden tussen de stellingen in kaart en vulden deze aan met nieuwe elementen, geïnspireerd door de discussies van de vorige dag. Dit proces stelde hen in staat om te reflecteren op de oorspronkelijke formuleringen, deze te koppelen aan specifieke plaatsen en thema's, en ideeën te ontwikkelen die zowel individueel als collectief betekenisvol waren.

De uitgewerkte verhalen illustreren verschillende terugkerende thema's:

• Mobiliteit en toegankelijkheid: Uitgebreide spoorlijnen, elektrische bussen, veilige fietsinfrastructuur en autovrije stadscentra boden concrete aanknopingspunten om verhalen te verbinden met uitleg over het ontstaan van mobiliteit.

• Gedeelde en intergenerationele ruimtes: Huizen waar meerdere generaties samenleven en gezamenlijk beheerde openbare pleinen benadrukken het belang van inclusieve buurten.

• Sociale infrastructuur: Gratis openbare drinkfonteinen, sociale centra en lokale contactpunten voorzagen in de dagelijkse behoeften en gingen isolement tegen.

• De realiteit op de woningmarkt: zowel kleine, dure appartementen als innovatieve woonoplossingen roepen vragen op over betaalbaarheid en kwaliteit.

• Digitalisering: App-gebaseerde diensten en online tools hebben geleid tot overwegingen over eerlijke toegang tot digitale infrastructuur.

  
  

Deze discussies vormden een gemeenschappelijke basis voor een vierde workshop en inspireerden de deelnemers om intensiever met belanghebbenden in gesprek te gaan.

Workshop 4: Ideeën omzetten in acties

De vierde workshop bood jongeren en relevante belanghebbenden een ruimte voor samenwerking om gezamenlijk uitvoerbare ideeën te ontwikkelen. De workshop vond plaats in de galerie van de Kunsthalle Lausitz in een ontspannen en gastvrije sfeer met koffie en snacks. Visualisaties van de resultaten van eerdere workshops – waaronder mindmaps, grote regionale designposters en ideeën voor de verdere ontwikkeling van Pol.is – stelden de deelnemers in staat verbanden te leggen tussen eerdere ideeën en de huidige discussies.

In drie gemengde discussierondes kwamen jonge deelnemers en belangengroepen samen om dringende problemen in detail te bespreken:

• Behoeften van lokale geschoolde werknemers: De discussies richtten zich op het aantrekken en behouden van geschoolde werknemers in de sociale en onderwijssector, het creëren van aantrekkelijke opleidingsmogelijkheden en het waarborgen van erkenning en financiële stabiliteit. Ideeën zoals jeugdclubs en lokale contactpunten werden gekoppeld aan overkoepelende prioriteiten zoals veilige en inclusieve openbare ruimtes.

• Betaalbare huisvesting en buurten: De deelnemers bespraken inclusieve, toegankelijke gemeenschappen, betaalbare huisvesting voor studenten en gezinnen, en het beschermen van buurten tegen verdringing. Openbare ruimtes zoals Schillerpark illustreerden hoe betaalbaarheid, toegankelijkheid en culturele levendigheid met elkaar verbonden zijn.

• Mobiliteit en toegankelijkheid: De deelnemers benadrukten de behoefte aan betrouwbaar regionaal openbaar vervoer, flexibele opties zoals e-bikes en pendeldiensten op aanvraag, en veilige fiets- en wandelpaden. De discussies brachten een direct verband aan het licht tussen mobiliteit en toegang tot recreatieve, educatieve en culturele voorzieningen.

• Communicatie en gemeenschapswerk: Ideeën waren onder meer verbeterde gemeentelijke websites, directe toegang tot informatie, toegankelijke vrijetijdsactiviteiten, jeugdcentra in de stadsdistricten en een sterkere samenwerking tussen scholen, jeugdclubs en lokale overheden. Toegankelijkheid, inclusie en duurzaamheid waren belangrijke thema's.

• 
  

De openingsverklaringen van Pol.is lagen bij elke tafel ter inspiratie, waardoor een natuurlijke uitwisseling tussen ervaringsdeskundigheid en institutionele perspectieven mogelijk werd. Een afsluitende paneldiscussie vatte de resultaten samen. Hoewel er geen formeel schriftelijk stappenplan werd opgesteld, beloofden de deelnemers hun steun voor initiatieven, hun adviesdiensten en de ontwikkeling van vervolgmaatregelen in lijn met de workshopdiscussies.

Preferentiële futures

De deelnemers ontwikkelden een visie op een polycentrisch, sociaal rechtvaardig Lausitz , waar de ontwikkeling niet geconcentreerd is in Cottbus, maar verspreid over levendige steden en dorpen. Belangrijke kenmerken van deze visie zijn:

• Een betaalbaar huisvestingsbeleid dat ervoor zorgt dat woonwijken toegankelijk zijn voor jongeren, gezinnen en bewoners die er voor langere tijd willen wonen.

• Inclusieve, gezamenlijk ontworpen openbare ruimtes en groene zones die voor iedereen toegankelijk zijn.

• Geïntegreerde, toegankelijke en barrièrevrije mobiliteit door de combinatie van openbaar vervoer, fietspaden en voetpaden.

• Toegankelijke culturele, educatieve en recreatieve infrastructuur voor alle generaties.

  
  

De beoogde toekomst legde de nadruk op levenskwaliteit, sociale cohesie en milieubescherming, naast economisch herstel.

Richtlijnen

De discussies binnen RFLL4 wijzen op een verschuiving naar evenwichtige en sociaal inclusieve regionale ontwikkeling . Dit zou het volgende omvatten:

• Herverdeling van financiële middelen en planningscapaciteit naar kleinere gemeenten

• Het aanbieden van betaalbare en inclusieve huisvesting, mobiliteit en vrijetijdsbesteding.

• Behoud van culturele en recreatieve voorzieningen met financiële zekerheid op lange termijn.

• De integratie van participatief bestuur, dat bewoners – met name jongeren – in staat stelt deel te nemen aan beslissingen en processen die de toekomst vormgeven.

• 
  

Hoewel de deelnemers de waarde erkenden van vlaggenschipprojecten in Cottbus , zoals de uitbreiding van de universiteit of het Cottbus East Lake, benadrukten ze ook de noodzaak om gecentraliseerde investeringen in evenwicht te brengen met lokaal geïnitieerde verbeteringen, zodat de voordelen ook de plattelandsgemeenschappen bereiken.

Ideeën en acties met elkaar verbinden.

Elk van de hypotheses die via Pol.is werden getest, werd meegenomen in de discussies van de twee workshops. Deze workshops stelden jongeren in staat abstracte ideeën te verbinden met uitdagingen en kansen in de praktijk , terwijl de deelnemers direct ondersteuning boden en concrete actiepunten aandroegen. De discussies richtten zich op de verantwoordelijkheden en mogelijkheden van de verschillende belanghebbenden, waardoor een praktische brug werd geslagen tussen visies en beleidsopties.

Beide workshops, die plaatsvonden in Lausitz, laten zien hoe jongeren actief de toekomst van hun regio kunnen vormgeven door creativiteit, dialoog en samenwerking met belanghebbenden te combineren om een meer inclusieve, verbonden en levendige regio te creëren.