De regionale toekomstgerichte leeslaboratoria
De Regional Futures Literacy Labs (RFLLs) van DUST waren participatieve ruimtes waar mensen die in regio's woonden die een duurzaamheidstransitie doormaakten, werden uitgenodigd om mogelijke toekomsten voor hun regio te onderzoeken en daarover na te denken.
Hoe werkten ze?
De RFLL's volgden een zorgvuldig uitgewerkte methodologie. Lees hieronder meer hierover.
Langetermijnplanning
De voorbereiding op de lange termijn begint minstens zes maanden vóór de eerste interactie. Deze omvat het opstellen van een kader voor het monitoren en evalueren van de RFFL's. Participatie werkt goed wanneer deze is ingebed in een organisatiecultuur die gemeenschapsbestuur respecteert. Deze fase omvat daarom ook het opbouwen van duurzame relaties met LEC's, beleidsmakers en experts, en het overwegen van de benodigde middelen voor participatie.
Kortetermijnplanning
De voorbereiding op korte termijn begint minstens drie maanden voor de eerste RFLL-workshop. Deze voorbereiding richt zich op de reeks van vier interactieve workshops die onderdeel uitmaken van het format. Per workshop worden RFLL-richtlijnen en actieplannen opgesteld om ervoor te zorgen dat de workshops op elkaar voortbouwen. De timing en locatie van de workshops worden vastgelegd. Belangrijk is dat de deelnemers aan de workshops worden geïdentificeerd en uitgenodigd.
Stap 1: Contextmapping
Deze voorbereidende stap begint minstens drie maanden vóór de eerste RFLL-workshop. Om te garanderen dat de discussies in de RFLL's relevant zijn voor zowel de lokale economische gemeenschappen (LEC's) als voor lokaal beleid, worden in deze stap de zorgen van de LEC's en de verwachte territoriale impact van het lopende transitiebeleid in kaart gebracht. Een vergelijking van deze kaarten leidt tot de definitie van belangrijke thema's voor de duurzaamheidstransitie, die openlijk de discussie in de eerste RFLL-workshop vormgeven.
Workshop 4: Kennis- en beleidsco-creatie
Workshop 1 brengt LEC-leden en beleidsmakers voor het eerst samen. Hun discussie is gestructureerd rond de eerder vastgestelde kernthema's van de duurzaamheidstransitie, met als doel vertrouwen tussen de groepen op te bouwen en het bewustzijn over transitiebeleid te vergroten. Aan het einde van de workshop beslissen de LEC-leden welke territoriale aspecten het meest relevant zijn voor hun leven en woonplaats. De geselecteerde aspecten vormen het thematische kader voor de discussies in de volgende workshop.
Stap 3 – De toekomst voorspellen (Workshop 2)
Workshop 2 is alleen toegankelijk voor LEC-leden en bouwt voort op het UNESCO Futures Literacy Lab (FFL)-format, dat gemeenschappen stimuleert om zich een toekomst op lange termijn voor te stellen en daar handelingsvermogen voor te ontwikkelen. De thema's die in Workshop 1 prioriteit kregen, worden opnieuw geïntroduceerd. Tijdens de workshop delen en bespreken LEC-leden verhalen over hun verwachte en gewenste toekomst in relatie tot deze thema's. Hun verhalen vormen een belangrijke input voor alle volgende stappen van de RFLL's.
Stap 4 - Regionaal ontwerp
In deze stap achter de schermen worden de verhalen die LEC-leden in Workshop 2 hebben verteld, geanalyseerd en visueel weergegeven. De analyse biedt inzicht in de territoriale aspecten van transities die voor de LEC's het meest betekenisvol zijn. De regionale toekomstvisies die de LEC's verwachten en het liefst zouden zien, worden visueel weergegeven. Dit wordt gedaan om de standpunten van de LEC's te documenteren, tot diepere reflectie aan te zetten en de publieke aandacht te trekken die nodig is voor de volgende stappen in het RFLL-proces.
Stap 5 - Het verschil maken
In deze stap worden territoriale aspecten van transities die relevant zijn voor lokale economische gemeenschappen (LEC's) vergeleken met de verwachte beleidseffecten (uitkomst van stap 1). Dit verduidelijkt de visie van LEC's op plaatsgebonden beleidsvorming en plaatst hun zorgen in perspectief over verschillende bestuursniveaus en sectoren. De resultaten worden omgezet in door de gemeenschap opgestelde beleidsverklaringen voor de volgende workshop.
Stap 6 - Het formuleren van stellingen (Workshop 3)
De RFLL Workshop 3 bereidt de komende digitale raadpleging met een breder publiek voor, waarbij gebruik wordt gemaakt van de e-democratietool Pol.is. Leden van de LEC bespreken, prioriteren en verfijnen de conceptbeleidsverklaringen uit de vorige stap. Het belangrijkste resultaat van deze workshop is een lijst met praktische en actiegerichte verklaringen voor gebruik in de Pol.is-applicatie.
Stap 7 – Overleg met het publiek
In deze stap worden de beleidsverklaringen die door de LEC-leden zijn opgesteld, ter digitale publieke beraadslaging voorgelegd. Deze stap omvat de planning, training en implementatie van de digitale applicatie. Ook een campagne om diverse gebruikers aan te trekken en de analyse van de resultaten van de beraadslaging maken deel uit van deze stap. Het resultaat van deze stap zijn verfijnde beleidsverklaringen, evenals inzichten in de overeenstemming en meningsverschillen hierover.
Stap 8 - Beleid gezamenlijk ontwikkelen
(Workshop 4)
Tijdens de laatste RFLL-workshop vertalen LEC-leden en beleidsmakers eerdere resultaten naar praktische aanbevelingen en bespreken ze hoe beleidsmakers op alle bestuursniveaus en in verschillende sectoren strategisch benaderd kunnen worden. De aanbevelingen worden gepubliceerd als position papers en verspreid, terwijl eerder ontwikkelde visualisaties van de door LEC's bedachte toekomstvisies worden getoond om hun boodschap en publieke aanwezigheid te versterken.
Wat waren de RFLL's?
De RFLL's waren een reeks workshops die zich richtten op het betrekken van de minst betrokken gemeenschappen in elk van de vier casestudyregio's van DUST, zoals etnische minderheden, jongerengroepen, vrouwen en specifieke werknemers in bepaalde sectoren, waaronder mijnwerkers en werknemers van aan de mijnbouw gerelateerde bedrijven. Alle deelnemers aan onze RFLL's worden direct beïnvloed door het beleid dat is geïmplementeerd in het kader van de Rechtvaardige Transitie en hebben allemaal waardevolle bijdragen te leveren. We organiseerden RFLL's in: Norrbotten (Zweden), het district Lausitz (Duitsland), Katowice (Polen) en Stara Zagora (Bulgarije).
Wat leveren de RFLL's op?
Burgerleren: Het RFLL-format vergroot het bewustzijn van duurzaamheidstransities en transitiebeleid. Het versterkt regionale netwerken en vertrouwen.
Toekomstgeletterdheid: Het RFLL-format helpt gemeenschappen concrete toekomstvisies te ontwikkelen en hun emotionele houding ten opzichte van transities te veranderen. Het vergroot het zelfvertrouwen en de sociale verbondenheid binnen de gemeenschap en helpt beleidsmakers de realiteit en kennis van de gemeenschap beter te begrijpen.
Co-design: Het RFLL-format brengt input van burgers samen met perspectieven van politici en ambtenaren en creëert een gemeenschappelijke basis voor het onderhandelen over belangen. Het past beleidsbenaderingen aan om meer plaatsgebonden te worden.
Digitale beraadslaging: Het RFLL-format breidt de participatie via digitale instrumenten uit naar het publieke domein en toont diverse meningen zonder dominantie.
Regionale vormgeving en visuele representatie: Het RFFL-formaat biedt inzicht in beleidsgebieden die relevant zijn voor de gemeenschap en vestigt regio's als een betekenisvolle geografische indeling voor gemeenschappen. Het maakt abstracte vraagstukken tastbaar, versterkt onvertelde verhalen over territoriale ontwikkeling en brengt deze naar de publieke ruimte.
Gedurende drie jaar verdiept DUST zich in burgerparticipatie bij het ontwerpen van beleid met betrekking tot duurzaamheidstransities, via een aantal werkpakketten.
Na werkpakket 1, dat zich richt op het ontwerp van het project, onderzoeken werkpakketten 2 en 3 acties met betrekking tot beleid voor een rechtvaardige transitie in elke casestudyregio. Het doel is om inzicht te krijgen in de wijze waarop burgerparticipatie heeft plaatsgevonden, welke ervaringen burgers hebben opgedaan en hoe duurzaamheidstransities worden ervaren in de casestudyregio's. Dit stelt het project in staat te begrijpen waar verbeteringen mogelijk zijn.
In werkpakketten 4 en 5 worden experimenten georganiseerd om het potentieel te testen van een hybride format dat digitale instrumenten voor het verzamelen van feedback van burgers combineert met methoden die toekomstontwerpen creëren op basis van de perspectieven van de minst betrokken gemeenschappen. Dit proces onderzoekt hoe de wensen van burgers voor de toekomst kunnen worden omgezet in concrete strategieën voor het ontwerpen en ontwikkelen van beleid.
Hoe werkten ze?
In elke casestudyregio werden vier workshops gehouden.
Workshop 1: Burgerbewustzijn vergroten en vertrouwen opbouwen
De eerste workshop was gericht op het vergroten van het bewustzijn en het opbouwen van vertrouwen tussen burgers, beleidsmakers en experts. De deelnemers gingen in open dialoog over de huidige en gewenste effecten van duurzaamheidstransities, waarbij ze regionale duurzaamheidsfactoren en overheidsbeleid dat deze veranderingen vormgeeft, bespraken.
Workshop 2: De verwachtingen van burgers ten aanzien van de toekomst
Tijdens deze workshop kregen burgers de gelegenheid hun verwachtingen en aspiraties ten aanzien van duurzame transities in hun regio kenbaar te maken. Door middel van groepsdiscussies verkenden de deelnemers zowel waarschijnlijke als gewenste toekomstscenario's, wat bijdroeg aan de vorming van een collectieve visie op regionale duurzaamheid.
Workshop 3: Proactieve positionering van de burger
In de fase van herformulering werkten de deelnemers met conceptbeleidsvoorstellen die tijdens eerdere workshops waren ontwikkeld. Tijdens deze sessie reflecteerden ze op deze voorstellen, beoordeelden ze de mogelijke gevolgen ervan en verfijnden ze de ideeën om ervoor te zorgen dat ze aansloten bij de behoeften en doelstellingen van de gemeenschap.
Workshop 4: Kennis- en beleidsco-creatie
De laatste workshop bracht het proces samen door middel van een gezamenlijke aanpak voor kenniscreatie. Burgers, beleidsmakers en experts werkten samen aan het verfijnen van beleidsaanbevelingen, het benadrukken van gebieden van consensus en onenigheid, en het waarborgen dat de belangen van lokale gemeenschappen werden verankerd in het beleid voor duurzaamheidstransitie op verschillende bestuursniveaus.
Workshop 1: Burgerbewustzijn vergroten en vertrouwen opbouwen
De eerste workshop was gericht op het vergroten van het bewustzijn en het opbouwen van vertrouwen tussen burgers, beleidsmakers en experts. De deelnemers gingen in open dialoog over de huidige en gewenste effecten van duurzaamheidstransities, waarbij ze regionale duurzaamheidsfactoren en overheidsbeleid dat deze veranderingen vormgeeft, bespraken.
Workshop 4: Kennis- en beleidsco-creatie
De laatste workshop bracht het proces samen door middel van een gezamenlijke aanpak voor kenniscreatie. Burgers, beleidsmakers en experts werkten samen aan het verfijnen van beleidsaanbevelingen, het benadrukken van gebieden van consensus en onenigheid, en het waarborgen dat de belangen van lokale gemeenschappen werden verankerd in het beleid voor duurzaamheidstransitie op verschillende bestuursniveaus.
Workshop 4: Kennis- en beleidsco-creatie
De laatste workshop bracht het proces samen door middel van een gezamenlijke aanpak voor kenniscreatie. Burgers, beleidsmakers en experts werkten samen aan het verfijnen van beleidsaanbevelingen, het benadrukken van gebieden van consensus en onenigheid, en het waarborgen dat de belangen van lokale gemeenschappen werden verankerd in het beleid voor duurzaamheidstransitie op verschillende bestuursniveaus.
Workshop 4: Kennis- en beleidsco-creatie
De laatste workshop bracht het proces samen door middel van een gezamenlijke aanpak voor kenniscreatie. Burgers, beleidsmakers en experts werkten samen aan het verfijnen van beleidsaanbevelingen, het benadrukken van gebieden van consensus en onenigheid, en het waarborgen dat de belangen van lokale gemeenschappen werden verankerd in het beleid voor duurzaamheidstransitie op verschillende bestuursniveaus.
Workshop 4: Kennis- en beleidsco-creatie
De laatste workshop bracht het proces samen door middel van een gezamenlijke aanpak voor kenniscreatie. Burgers, beleidsmakers en experts werkten samen aan het verfijnen van beleidsaanbevelingen, het benadrukken van gebieden van consensus en onenigheid, en het waarborgen dat de belangen van lokale gemeenschappen werden verankerd in het beleid voor duurzaamheidstransitie op verschillende bestuursniveaus.
Workshop 1: Burgerbewustzijn vergroten en vertrouwen opbouwen
De eerste workshop was gericht op het vergroten van het bewustzijn en het opbouwen van vertrouwen tussen burgers, beleidsmakers en experts. De deelnemers gingen in open dialoog over de huidige en gewenste effecten van duurzaamheidstransities, waarbij ze regionale duurzaamheidsfactoren en overheidsbeleid dat deze veranderingen vormgeeft, bespraken.